"ทั้งสองฝ่ายกำลังแลกแลกหมูแลกแมวอย่างหนัก" "...ในขณะที่พวกเขากำลังร่างทีโออาร์ (TOR) สำหรับการลดความรุนแรงเป็นการชั่วคราว.

BBC News  

"พวกเขามีศักยภาพลงมือก่อเหตุได้ตามใจชอบ" เหตุรุนแรง 51 จุดชายแดนใต้ สะท้อนศักยภาพของบีอาร์เอ็นอย่างไร

• • จิราภรณ์ ศรีแจ่ม
  • Role,ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย

เกิดเหตุความไม่สงบและเหตุก่อกวนอย่างน้อย 51 เหตุการณ์ใน 3 จังหวัดชายแดนใต้เมื่อวันเสาร์ที่ 22 ส.ค. ซึ่งส่งผลให้มีประชาชนได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 3 ราย

นายฉัตรชัย บางชวด เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เปิดเผยหลังประชุมติดตามสถานการณ์ชายแดนใต้วันนี้ (24 ส.ค.) ว่าฝ่ายความมั่นคงร่วมกับกองทัพภาคที่ 4 ได้เร่งสืบสวนหาผู้ก่อเหตุและอุดช่องโหว่ป้องกันเหตุซ้ำ โดยประเมินว่าการก่อเหตุล่าสุดเป็นการตอบโต้เชิงสัญลักษณ์ต่อภาครัฐ หลังเหตุทหารพรานเสียชีวิต 5 นายเมื่อวันที่ 22 ก.ค. ที่ผ่านมา

เขาบอกว่าจนถึงตอนนี้ ยังไม่พบข้อบ่งชี้ชัดเจนว่าเป็นฝีมือของแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติ หรือ บีอาร์เอ็น (Barisan Revolusi Nasional - BRN) เพียงกลุ่มเดียว เนื่องจากอาจมีกลุ่มภัยแทรกซ้อนอื่น ๆ เกี่ยวข้องด้วย แต่ไม่ได้ลงรายละเอียดว่าหมายถึงอะไร

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ศูนย์ประชาสัมพันธ์ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า (กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า) ระบุว่าเป็นฝีมือของบีอาร์เอ็น

นายฉัตรชัยระบุว่า เป้าหมายส่วนใหญ่เป็นที่ทำการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และไม่ได้มุ่งทำร้ายประชาชน จึงต้องเร่งวิเคราะห์แรงจูงใจและผู้เกี่ยวข้องเพิ่มเติม พร้อมกับยอมรับว่าฝ่ายข่าวประเมินได้ว่าจะมีเหตุ แต่ไม่สามารถระบุวันเวลาได้อย่างแม่นยำ ทางนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย จึงกำชับเพิ่มความเข้มข้นด้านข่าวกรองและการบูรณาการกำลังของทหาร ตำรวจ และฝ่ายปกครองให้มากยิ่งขึ้น

ขณะเดียวกัน นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การต่างประเทศ เปิดเผยว่า จะหารือร่วมกับนายกรัฐมนตรี เลขา สมช., ผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อประเมินสถานการณ์เหตุความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้และกำหนดมาตรการรับมือในระยะต่อไป โดยยอมรับว่าฝ่ายการข่าวมีข้อมูลล่วงหน้าเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของผู้ก่อเหตุ แต่ยังไม่สามารถระบุวันเวลาและเป้าหมายได้อย่างแม่นยำ จึงจำเป็นต้องทบทวนการป้องกันและยกระดับความพร้อมของทุกหน่วยงาน

เขากล่าวต่อว่า ขณะนี้เจ้าหน้าที่กำลังเร่งตรวจสอบว่าใครอยู่เบื้องหลังเหตุการณ์และผู้ก่อเหตุหลบหนีไปยังพื้นที่ใด พร้อมยืนยันว่ารัฐบาลจะเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบอย่างเต็มที่ ขณะที่การประสานงานกับมาเลเซียมีอยู่ต่อเนื่อง และอาจขอความร่วมมือเพิ่มในการเฝ้าระวังชายแดนเพื่อป้องกันการหลบหนีข้ามแดนของผู้ก่อเหตุ

ด้านนายฐนัตถ์ สุวรรณานนท์ ผู้อำนวยการ (ผอ.) สำนักข่าวกรองแห่งชาติ และหัวหน้าการพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ บอกว่า หน่วยงานความมั่นคงประเมินสาเหตุหลักของเหตุการณ์ไว้ 3 ประเด็น ได้แก่ การสร้างอำนาจต่อรองก่อนการพูดคุยสันติสุขที่คาดว่าจะเดินหน้าในช่วงปลายเดือน ต.ค. นี้, การฉวยจังหวะช่วงเปลี่ยนกำลังทหารเพื่อทดสอบศักยภาพฝ่ายรัฐ, และปัจจัยด้านสภาพอากาศในช่วงฤดูฝน

เขากล่าวต่อว่า การก่อเหตุส่วนหนึ่งอาจเชื่อมโยงกับการปราบปรามสิ่งผิดกฎหมายในพื้นที่ โดยเฉพาะใน จ.นราธิวาส และ จ.ปัตตานี แต่ยังต้องรวบรวมพยานหลักฐานเพิ่มเติมเพื่อแยกแยะเครือข่ายและผู้เกี่ยวข้อง พร้อมยอมรับว่าเจ้าหน้าที่พอทราบลักษณะกลุ่มผู้ก่อเหตุจากรูปแบบการปฏิบัติการ แต่ยังไม่สามารถเปิดเผยรายละเอียดได้

ในเวลาเดียวกันนี้ นายฐนัตถ์บอกด้วยว่าได้เสนอให้ทางมาเลเซียเพิ่มความเข้มงวดในการดูแลแนวชายแดน เพื่อสกัดการเคลื่อนไหวของผู้ก่อเหตุ และเตรียมนำสถานการณ์ที่เกิดขึ้นมาประเมินทั้งในมิติความมั่นคงและกระบวนการพูดคุยสันติสุขต่อไป

เขากล่าวต่อว่า การก่อเหตุส่วนหนึ่งอาจเชื่อมโยงกับการปราบปรามสิ่งผิดกฎหมายในพื้นที่ โดยเฉพาะใน จ.นราธิวาส และ จ.ปัตตานี แต่ยังต้องรวบรวมพยานหลักฐานเพิ่มเติมเพื่อแยกแยะเครือข่ายและผู้เกี่ยวข้อง พร้อมยอมรับว่าเจ้าหน้าที่พอทราบลักษณะกลุ่มผู้ก่อเหตุจากรูปแบบการปฏิบัติการ แต่ยังไม่สามารถเปิดเผยรายละเอียดได้

เหตุใดการก่อเหตุร้ายทั้ง 51 จุด เกิดขึ้นในตอนนี้ ?

นายดอน ปาทาน ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงชายแดนใต้ ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีไทยว่า หากพิจารณาดูเป้าหมายที่ถูกโจมตีทั้ง 51 แห่ง เห็นได้ว่าเป้าหมายส่วนใหญ่เป็นพลเรือนหรือเป้าหมายที่อ่อนแอ แต่ผู้ก่อการร้ายไม่ได้มุ่งหวังจำนวนผู้เสียชีวิต ดังนั้นเขาจึงเห็นว่าเป้าหมายของผู้ก่อเหตุคือการทำลายความน่าเชื่อถือของหน่วยงานด้านความมั่นคงของไทย

เขากล่าวต่อว่า ขณะนี้การพูดคุยสันติสุขของไทยซึ่งนำโดยนายฐนัตถ์กำลังหารือกับบีอาร์เอ็น เพื่อกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่ในการลดความรุนแรงเป็นการชั่วคราว (Terms of Reference on Temporary Reduction of Violence) ซึ่งฝ่ายไทยหวังว่าจะได้ลงนามในทีโออาร์ (TOR) ฉบับดังกล่าวโดยเร็วที่สุด

นายดอนอธิบายสถานการณ์การเจรจาในตอนนี้ว่า "ทั้งสองฝ่ายกำลังแลกหนูแลกแมวอย่างหนัก" และเป็นไปด้วยดี ซึ่งเบื้องต้นมีการตกลงกันว่าจะเปิดพื้นที่อัตลักษณ์และทางวัฒนธรรมให้มากขึ้น เช่น เรื่องภาษามลายู

"ทางบี (หมายถึงบีอาร์เอ็น) ก็เรียกร้องมาด้วยว่าต้องปล่อยนักโทษบางคน ฝ่ายไทยตอนแรกก็โอเค รับข้อเสนอมา แต่พอคุยไปคุยมาก็เกิดเหตุทหารพราน 5 คน โดนยิงตาย" นายดอนหมายถึงเหตุยิงเมื่อวันที่ 22 ก.ค. ที่ผ่านมา ซึ่งคนร้ายก่อเหตุยิงและขว้างระเบิดไปป์บอมบ์ใส่จุดตรวจบูเก๊ะซามี อ.ระแงะ จ.นราธิวาส ทำให้เจ้าหน้าที่ทหารพรานเสียชีวิต 5 นาย ประชาชนบาดเจ็บอีก 6 ราย โดยเป็นเด็กหญิงวัย 3 ขวบ 1 คน และเด็กชายวัย 10 ขวบอีก 1 คน

"แล้วฝ่ายทหารก็โกรธมาก ฝ่ายไทยก็ช็อกมาก บอกว่ากำลังคุยกันได้ด้วยดีนะ เจอกันทั้งที่กรุงจากาตาร์ เจอกันที่กรุงเบอร์ลิน แล้วทำไมถึงแบบนี้ มันเกินไป น่าจะได้เซ็นกันแล้วนี่"

นายดอนบอกว่าฝ่ายปีกทหารของบีอาร์เอ็นในตอนนี้เป็นคนรุ่นใหม่ที่ "aggressive (ก้าวร้าว) และยังแค้นไทยมาก" และเท่าที่เขาพูดคุยกับคนในปีกนี้ของบีอาร์เอ็น พวกเขาอ้างว่า "ตราบใดที่ยังไม่มีการลงนามใน TOR ฉบับนี้ คุณไม่มีสิทธิบอกให้พวกเราลดความรุนแรงลง"

นายดอนอธิบายโดยใช้ข้อมูลที่เขาอ้างว่าได้มาจากการพูดคุยกับสมาชิกของกลุ่มบีอาร์เอ็น ที่ระบุว่าทางกลุ่มเรียกร้องให้ลดความรุนแรงมานานแล้ว และเห็นด้วยกับแนวทางนี้ แต่เงื่อนไขหนึ่งที่ทางไทยไม่ยอมรับเลยคือ การเปิดทางให้องค์กรระหว่างประเทศเข้ามาติดตาม (monitoring) สถานการณ์ในช่วงที่ลดความรุนแรงลง ทำให้ทางกลุ่มมองว่า "ไทยอยากจะได้ แต่ไทยไม่ยอมให้อะไร ไทยอยากจะได้ reduction of violence เพื่อจะมาบอกกับประชาชนว่าเรากำลังมาถูกทาง แต่ไทยไม่ยอมให้มีองค์กรระหว่างประเทศมาอยู่ใน 3 จังหวัด"

ผู้เชี่ยวชาญอิสระรายนี้ชี้ให้เห็นว่า ความไม่ไว้วางใจต่อฝ่ายไทยและความต้องการให้มีฝ่ายที่สามเข้ามาติดตามว่าต่างฝ่ายต่างทำตามข้อตกลงหรือไม่ สามารถย้อนกลับไปถึงช่วงการระบาดของโควิด-19 ซึ่งฝ่ายบีอาร์เอ็นประกาศหยุดยิงฝ่ายเดียวตามคำขอขององค์การสหประชาชาติ ที่เรียกร้องให้กองกำลังที่ไม่ใช่รัฐ (non-state actor) และรัฐบาลต่าง ๆ ทั่วโลกหยุดยิงชั่วคราว เพื่อร่วมมือต่อสู้กับการระบาดใหญ่ และฝ่ายบีอาร์เอ็นก็ตอบรับข้อเรียกร้องนี้โดยมองว่าเป็นหนึ่งในเครื่องมือสร้างความชอบธรรม ขณะแสวงหาการยอมรับจากนานาชาติด้วย

อย่างไรก็ตาม ในมุมมองของฝ่ายบีอาร์เอ็นกลับมองว่าฝ่ายทหารและสภาความมั่นคง (สมช.) ของไทยไม่ตอบสนองต่อการหยุดยิงฝ่ายเดียวของทางกลุ่ม และเปิดปฏิบัติการปิดล้อมหมู่บ้านต่าง ๆ เพื่อจัดการกับสมาชิกของกลุ่มอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสร้างความโกรธแค้นและเจ็บปวดให้กับทางกลุ่มอย่างมาก เมื่อสถานการณ์ในตอนนี้เปลี่ยนไป และฝ่ายไทยต้องการบรรลุ TOR ว่าด้วยการลดความรุนแรง ฝ่ายบีอาร์เอ็นโดยเฉพาะปีกทหารจึงปฏิเสธที่จะยอมรับเงื่อนไขอย่างง่าย ๆ หากไทยไม่ยอมให้มีผู้สังเกตการณ์จากนานาชาติเข้ามาตรวจสอบ

นายดอนยังชี้ให้เห็นว่าช่วงเวลาที่เกิดเหตุร้ายทั้ง 51 จุด ยังตรงกับช่วงเดือนแห่งการเฉลิมฉลองเอกราช (Merdeka) ของกลุ่มประเทศโลกมลายู เช่น วันที่ 17 ส.ค. เป็นวันประกาศเอกราชของอินโดนีเซีย และวันที่ 31 ส.ค. เป็นวันประกาศเอกราชของมาเลเซีย เป็นต้น

ที่มาของภาพ,กอ.รมน.ภาค 4 สน.

คำบรรยายภาพ,สภาพความเสียหายจากเหตุลอบวางระเบิดภายในร้านสะดวกซื้อใน ต.บางปู อ.ยะหริ่ง จ.ปัตตานี เมื่อคืนวันที่ 22 ส.ค.

ส่วนสาเหตุที่สถานประกอบการเอกชน เช่น ร้านสะดวกซื้อ โรงโม่ปูน โรงเลื่อยไม้ โกดังเก็บไม้ รถแบคโฮ และรถบรรทุก ถูกวางเพลิง ผู้เชี่ยวชาญรายนี้ชี้ว่าเป็นการโจมตีสัญลักษณ์ที่สื่อถึง"การปฏิบัติทางเศรษฐกิจที่ไม่เป็นธรรมของสยามต่อท้องถิ่น" ซ้ำรอยเหตุลอบวางเพลิงปั๊มน้ำมัน 11 จุดในเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา ถึงแม้เจ้าของปั๊มจะขึ้นชื่อว่าเป็นชาวไทยมลายูที่มีจิตใจเอื้ออารีในสายตาผู้คนในท้องถิ่นก็ตาม

"แม้ไม่เห็นด้วยก็ตาม แต่ต้องเข้าใจว่าเลนส์ที่เขาใช้มองมา เขามองว่าฝ่ายไทยหรือสยามเป็น colonial (เจ้าอาณานิคม) เป็นพวกที่มายึดครองด้วยกำลัง และการยึดครองทางเศรษฐกิจเช่นนี้มันไม่ยึดโยงกับคนท้องถิ่นหรือชาวปาตานี ไม่เป็นธรรมกับคนท้องถิ่น และปั๊มน้ำมันอย่าง ปตท. ก็เป็นสัญลักษณ์นั้น" นายดอนกล่าว

ผู้เชี่ยวชาญรายนี้กล่าวเสริมว่า เหตุลอบวางเพลิงปั๊มน้ำมันทั้ง 11 แห่งเมื่อต้นปีที่ผ่านมายังเกิดขึ้นเพียง 2 วันหลังจากฝ่ายไทยไปพูดคุยกับฝ่ายบีอาร์เอ็นเพื่อหาทางออกจากข้อขัดแย้ง และทางกลุ่มเสนอเงื่อนไขเรื่องการปกครองตนเอง (self-government) ซึ่งมี 3 หลักการใหญ่ ได้แก่ ให้มีการจัดตั้งสภาท้องถิ่นและสภาภูมิภาคในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้และ 4 อำเภอใน จ.สงขลา, มีกลไกแบ่งสันอำนาจระหว่างรัฐบาลกลางและภูมิภาค, และเปิดช่องให้แยกตัวเป็นเอกภาพได้หากฝ่ายไทยบิดพลิ้วหรือหักหลังข้อตกลงในภายหลัง

"แต่ผู้เจรจาของทีมนั้นกลับไปบอกกับบีอาร์เอ็นว่า the best you can get is เก้าอี้ที่ ศอ.บต. (สิ่งที่ดีที่สุดที่คุณจะได้ คือเก้าอี้ที่ ศอ.บต.) ทางบีอาร์เอ็นจึงหมั่นไส้อย่างแรง และไปโจมตี 11 จุด" นายดอนเล่าให้บีบีซีไทยฟัง

ทั้งนี้ ศอ.บต. คือศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นหน่วยงานราชการพิเศษสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี มีหน้าที่พัฒนาและแก้ไขปัญหาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้

หากมองว่าภายในกลุ่มบีอาร์เอ็นไม่มีความเป็นเอกภาพระหว่างปีกทหารที่คุมกองกำลังในพื้นที่และปีกการเมืองที่นั่งบนโต๊ะเจรจา นายดอนชี้ว่าทางฝ่ายไทยเองก็ไม่มีความเป็นเอกภาพระหว่างรัฐบาลพลเรือนและฝ่ายทหารของไทยเช่นกัน โดยจะเห็นได้ว่าล่าสุดฝ่ายทหารของไทยได้ถอนตัวออกจากการพูดคุยฯ อย่างเป็นทางการ แต่พยายามเคลื่อนไหวสร้างช่องทางพูดคุยใหม่ เช่น ส่งตัวแทนเดินทางไปพบกับนายยุซุฟ คัลลา อดีตรองประธานาธิบดีของอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญที่เคยมีบทบาทหลักในการเจรจาสันติภาพเพื่อยุติความขัดแย้งและสงครามกลางเมืองในอาเจะห์มาก่อน

"ซึ่งเขาเข้าไม่ถึงกลุ่มบีอาร์เอ็นหรอก นาน ๆ จะแวะมาที่ปัตตานีสักทีหนึ่ง" เขากล่าว

ข้อแนะนำของผู้เชี่ยวชาญอิสระรายนี้คือ ฝ่ายไทยควรรักษาแนวทางการเจรจาเดิมและเดินหน้าตามกระบวนการต่อไป (stay the course, stay on track) โดยเน้นย้ำว่าฝ่ายไทยไม่จำเป็นต้องไปพยายามสร้างช่องทางพูดคุยหรือแทร็ก (track) ใหม่ ๆ ขึ้นมาเพิ่มอีก เพราะไม่ได้ส่งผลดีต่อความคืบหน้าของกระบวนการสันติภาพในภาพรวม และยิ่งสร้างบรรยากาศความไม่น่าไว้วางใจโดยไม่จำเป็น

พร้อมกันนี้ เขายังเสนอว่าหลักประกันการคุ้มครอง (immunity) ทางการเมืองและทางการทูตต่อคณะพูดคุยฯ ยังเป็นสิ่งจำเป็น และฝ่ายไทยควรเลิกมีอคติกับกลุ่มพัฒนาเอกชน (NGOs) หรือองค์กรระหว่างประเทศที่พร้อมเข้ามาช่วยอำนวยความสะดวกในกระบวนการพูดคุย ซึ่งจะช่วยให้กระบวนการสันติภาพในพื้นที่ขยับต่อไปได้บ้าง

Min Aung Hlaing Regime Tests Limits of Thailand’s Balancing Act on Myanmar

 

Myanmar regime leader Min Aung Hlaing (front left) and Thai Prime Minister Anutin Charnvirakul (front right) arrive for an official dinner at the Santi Maitri Building at Government House in Bangkok on August 6, 2026. / Thai govt

Don Pathan
The Irrawaddy

The Myanmar government under Min Aung Hlaing is on a roll, chalking up back-to-back visits to Thailand—first by the junta chief-turned-president, who visited Bangkok on August 6-7, and now by General Ye Win Oo, the armed forces commander-in-chief, who is scheduled to visit the neighboring country from August 19-21—all in pursuit of the recognition and legitimacy the regime badly wants.

Both visits carry serious geopolitical weight. With Thailand acting as the bridge between Naypyitaw and the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN), Myanmar is working not just to reclaim its seat at the regional table, but to send Bangkok a blunt message: business as usual may no longer be an option.

While the president-in-all-but-uniform focused on political legitimacy, trade and investment during visits to China, India and Thailand (issues also on the agenda on his ongoing visit to Russia), Ye Win Oo’s job is to nail down the actual defense and security agreements those visits produced, starting with Thailand. 

Despite a widely disputed election last year that installed the current government in Naypyitaw, the warm reception Myanmar’s leader received in Beijing, New Delhi and Bangkok gave the regime enough confidence to brush off ASEAN’s calls to honor the bloc’s Five-Point Consensus (5PC).

That same confidence may explain why Naypyitaw is dusting off its old investment pitch for the Dawei Special Economic Zone (DSEZ) and shopping it to Thailand again. Domestic opposition, allegations of slave labor and human rights abuses have dogged the project since day one. This money pit is unlikely to do much for Thailand’s ambitions as a regional logistics hub or bring in fresh trade and investment. Reviving this long-stalled megaproject on Myanmar’s Andaman coast is less an opportunity than an exercise in beating a dead horse.

Responding to a call from current ASEAN chair the Philippines for the unconditional release of Daw Aung San Suu Kyi and other political prisoners, Naypyitaw dismissed it as unwarranted “interference in Myanmar’s judicial process.” The regime went further, declaring the ASEAN special envoy role redundant, arguing that the general election held in December 2025-January 2026 had already delivered a civilian-led presidency and that the 5PC had, in its view, expired.

By unilaterally shutting the door on the ASEAN envoy, the junta is telling the international community that outside oversight is no longer welcome—and that whatever political transition happens next will happen on the junta’s own terms.

Never mind that hardly anyone in the international community, ASEAN included, recognizes the results of an election held only in the parts of this war-torn country the government could actually reach.

For ASEAN, access to Daw Aung San Suu Kyi and the release of political prisoners remain the benchmarks of real progress. Granting the International Committee of the Red Cross (ICRC) access to her just days before Min Aung Hlaing’s Thailand visit was a nicely timed political move. ASEAN leaders welcomed the gesture anyway, even though it fell well short of what the bloc has demanded.

Today, the 5PC’s future is defined by diplomatic deadlock and cracks within ASEAN itself; a pivot toward alternative regional strategies looks increasingly inevitable, though no one is quite sure yet what that will look like.

Why Thailand matters for Myanmar

Myanmar coup leader-turned-president Min Aung Hlaing and Thai Prime Minister Anutin Charnvirakul inspect a guard of honor at a welcoming ceremony for Min Aung Hlaing at Government House in Bangkok on August 6, 2026. / Thai govt

Given its long, porous border with Myanmar, Thailand sees itself as carrying more responsibility than other ASEAN member states. Bangkok has agreed to act as a bridge between Myanmar and ASEAN while staying engaged through the bloc’s 5PC—what it likes to call a dual-track approach.

But for that role to mean anything, Myanmar needs to show Thailand it’s willing to give something in return. That list includes: keeping Myanmar jet fighters, mortar shells and combat drones out of Thai airspace and soil; cracking down on drug trafficking by pro-Myanmar ethnic armed organizations (EAOs); reining in the scam centers operating a stone’s throw from the shared border; halting the flow of toxic chemicals from gold and rare-earth mines in Shan State into Thailand; and ending airstrikes on civilian targets carried out by military jets running on Thai-supplied fuel.

Thailand walked away from Min Aung Hlaing’s Bangkok visit with no meaningful commitment on any of it. Instead of addressing Bangkok’s list of concerns, Myanmar flipped the script and asked Thailand to block the flow of weapons to EAOs operating along the shared border—a direct shot at Thailand’s parallel-engagement strategy, under which Bangkok has kept channels open to both Naypyitaw and the EAOs rather than committing exclusively to either side. For the junta, this parallel-engagement posture is the problem: any Thai tolerance for arms reaching EAO-controlled territory undercuts the military’s claim to sole legitimate authority along the border, and Naypyitaw is now trying to use the visit to pressure Bangkok into closing that door.

Myanmar has quietly pressed Thailand before to clamp down on weapons and drones being smuggled to ethnic armed organizations (EAOs) for battlefield use. This time, with Min Aung Hlaing touring the world as the newly minted head honcho, Myanmar made clear it was done being quiet about a subject Thailand would rather not discuss.

Unable to acknowledge Thailand’s long-standing engagement with the EAOs inside Myanmar, Prime Minister Anutin Charnvirakul quickly caved to Min Aung Hlaing’s request. Caught flat-footed, he instructed Thai agencies to tighten border inspections to keep weapons out of EAO hands.

That instruction cuts against decades of a quiet policy rooted in mutual mistrust between the two countries. The buffer logic has always been simple: EAOs along the Thailand-Myanmar border pick a side. You’re either with Thailand or with Myanmar. The one exception was the 30,000-strong United Wa State Army (UWSA), which tried to play both sides, particularly in the late 1990s, when it moved more than 100,000 villagers from its Special Region 2 along the Chinese border into newly built villages and military installations along Thailand’s northern border, adjacent to Chiang Mai, Chiang Rai and Mae Hong Son provinces. Some of that territory once belonged to the now-defunct Mong Tai Army of the late Shan opium warlord Khun Sa—a folk hero to plenty of Thais in the north to this day.

The UWSA was too independent-minded to be anyone’s proxy, and the uneasy neighbors eventually became outright enemies, trading mortar and artillery fire from time to time—not to mention shootouts along the border as Thai troops intercepted mules and caravans hauling drugs produced by the Wa.

For the bridging role to be worth the effort, Thailand needs to be clear-eyed about its own interests, even where that clarity doesn’t sit well in Naypyitaw. There are people on both sides of the border—villagers and EAOs alike—with long-standing ties that can’t be erased by one prime minister’s order, especially one issued while he was caught off guard.

Thailand will need to spell out consequences and decide what it’s actually willing to do if Myanmar refuses to meet ASEAN, or Bangkok, halfway. Critics have argued that Bangkok’s red-carpet welcome for Min Aung Hlaing was unnecessary, given that his government was never going to concede anything to anyone. Thailand’s parallel-engagement approach to Myanmar will be tested against that backdrop in the months ahead.

ASEAN 2026 chair the Philippines’ Special Envoy on Myanmar Theresa Lazaro is seen with ASEAN foreign ministers, including Myanmar regime Foreign Minister Tin Maung Swe, at a meeting in Bangkok, Thailand, on July 12. / Thai Ministry of Foreign Affairs

No-nonsense China

By comparison, China has no problem putting its foot down to force groups like the Wa, Ta’ang, Kachin, Kokang and Shan to hand back hard-won territory or scale down their military campaigns against Myanmar.

And when arms need twisting and heads need slapping, China can always call on the UWSA to do the job—as it did when Ta’ang leaders were summoned to UWSA headquarters in Panghsang for a stern talking-to after refusing to return towns and cities they’d captured from Myanmar’s military.

Thailand, by contrast, has no comparable leverage over the Shan, Karen, Karenni or Mon groups. As Bangkok moves closer to Naypyitaw, EAOs along the Thai border increasingly feel left out in the cold, with some grumbling that they’re being pressured to play nice with Naypyitaw.

Thailand also wants Myanmar to lean harder on the UWSA over the contamination from gold and rare-earth mining near the Thai border. Bangkok understands Myanmar’s limits here—Myanmar’s own soldiers can’t even enter Wa territory without being disarmed and escorted first. Yet for public consumption, Thai government statements keep framing it as a straightforward bilateral matter between Thailand and Myanmar, lumped in with other cooperation raised during the visit, like the transfer of agricultural know-how Myanmar badly needs.

Public attention has focused mostly on gold extraction roughly 25 km from the Thai border in UWSA territory, but satellite imagery has also turned up rare-earth mining sites in UWSA-controlled areas opposite Chiang Mai’s Mae Ai district.

The contamination has triggered protests in Bangkok, Chiang Mai and Chiang Rai demanding that both the Thai and Chinese governments act against Myanmar and the UWSA.

Thai NGOs, for their part, have taken their case straight to the Chinese Embassy in Bangkok and its Consulate in Chiang Mai, since the mining companies involved are Chinese. The logic is simple: if China is willing to pressure EAOs on its own border to fall in line with Naypyitaw, Beijing can extend Thailand the same courtesy by pressuring the UWSA and Chinese firms to clean up the toxic runoff before it reaches the Kok and Sai rivers on the Thai side.

With the exception of a few old-guard conservatives who have never been comfortable working with local NGOs, many officials—both security and administrative—are quietly applauding the activists for confronting China directly on a problem Myanmar simply cannot solve.

No one expects Myanmar to burn its political capital with the UWSA for Thailand’s sake, so the idea of the Myanmar military using force against the Wa is off the table. In the final analysis, Thailand will have to learn how to work with the UWSA.

Wariness of the UWSA’s drug-trafficking pedigree is fair enough, but let’s not be too precious about it. For decades, this was never really about narcotics—it was about which side you were on. In the end, Thailand needs to decide what concessions it’s willing to offer the UWSA to get the toxic runoff cleaned up before it flows into Thai rivers.

Don Pathan is a Thailand-based security analyst and consultant focusing on conflict in Myanmar/Burma and insurgency in Thailand’s far south.

Did Myanmar Just Outmanoeuvre ASEAN and Thailand?

Secured enough: The thigh-high strand of barbed wire at the Rim Moei Market in Mae Sot, Tak province, serves as the physical border between Thailand and Myanmar. This unusual barrier creates a unique "no-man's land" trading strip along the edge of the Moei River. (Credit: Don Pathan) 

Don Pathan
Stratsea.com

Whither Consensus?

Myanmar’s coup leader-turned-president, Min Aung Hlaing, has been touring Asia to build international recognition and legitimacy for his new government.

Despite a widely disputed election last year that brought him to power – one ASEAN refused to formally recognise – the warm reception he received in China and India gave him the confidence to resist ASEAN’s calls to honour the regional grouping’s Five-Point Consensus (5PC).

For ASEAN, access to Aung San Suu Kyi and the release of political prisoners remain the benchmarks of measurable progress. Granting the International Committee of the Red Cross (ICRC) access to her just days before Min Aung Hlaing visited Thailand was a cleverly calculated political move to show transparency. ASEAN leaders welcomed the gesture, even though it fell well short of the grouping’s demands.

Myanmar Pres. Min Aung Hliang and PM Anutin Charnvirakul (Thai Gov.)

Responding to the meeting, ASEAN chair, the Philippines, issued a statement reiterating the bloc’s demand for the “complete and unconditional release” of Suu Kyi – who is serving an 18-year sentence – along with all other political detainees.

Myanmar shot back, calling the push for Suu Kyi’s release “interference in Myanmar’s judicial process”. It went further, declaring the ASEAN special envoy role redundant and no longer required, arguing that the general election had successfully transitioned the post-coup junta to a civilian-led presidency and that, in its view, the 5PC had therefore expired.

By unilaterally shutting the door on the ASEAN envoy, the junta is signalling to the international community that outside oversight is no longer needed and that any domestic political transition will happen on its own terms—not those of outsiders.

Today, the 5PC’s future is defined by a bitter diplomatic deadlock and internal fracturing within ASEAN; a pivot toward alternative regional strategies looks inevitable, though no one is certain how it will play out.

Why Thailand Matters

Thailand, because of its long and porous border with Myanmar, sees itself as carrying greater responsibility than other ASEAN Member States and has agreed to act as a bridge between Myanmar and the bloc.

But for that role to work, Myanmar needs to show Thailand it is willing to make concessions. These include: 1) respecting Thailand’s territorial integrity by keeping Myanmar jet fighters and combat drones out of Thai airspace; 2) clamping down on drug trafficking by pro-Myanmar ethnic armed organisations (EAOs); 3) reining in the scam centres operating a stone’s throw from the shared border; 4) halting the flow of toxic chemicals from gold and rare-earth mines in Shan State into Thailand, and; 5) ending airstrikes on civilian targets.

Thailand secured no meaningful commitment on any of these issues during Min Aung Hlaing’s visit to Bangkok. Instead of addressing ASEAN’s demands, Myanmar turned the tables and called on Thailand to block the flow of weapons to the EAOs operating along the shared border. In some way, it was a direct challenge to Thailand’s dual-track policy.

Myanmar has quietly raised this issue before, asking Thailand to clamp down on weapons and drones smuggled to EAOs for battlefield use. This time, with Min Aung Hlaing leading the delegation, Myanmar made clear it was no longer willing to speak quietly about a subject Thailand would rather avoid.

Thai Prime Minister Anutin Charnvirakul was caught off guard. Unable to articulate or defend the country’s long-standing engagement with the EAOs inside Myanmar, he quickly agreed to Min Aung Hlaing’s request and, lost for words, instructed Thai agencies to tighten border inspections to ensure no weapons reach EAO hands.

That request cuts against decades of quiet policy. Historical mistrust between Myanmar and Thailand gave rise to an unspoken buffer logic: whichever EAO is fighting Myanmar is a friend of Thailand, and whichever EAO is friendly with Myanmar is a threat to Thailand.

Thailand will now have to think hard about how to explain its relationship with the EAOs—long-standing ties between communities and people on both sides of the border that cannot be erased by one prime minister’s order, one issued while he was caught off guard.

For the bridging role to be worth the effort, Thailand needs to be clear-eyed about its own interests even where that clarity does not sit well with Naypyidaw.

Mighty China

By comparison, cross-border ties between China and the EAOs along the Sino-Myanmar border run deeper and carry more historical weight than those in the frontier shared by Thailand and Myanmar.

The bigger difference, though, is that China is willing to wield that influence to get what it wants from the Wa, Ta’ang, Kachin, Kokang and Shan groups alike—pressuring EAOs along its border to hand back hard-won territory being a case in point. In contrast, Thailand has no comparable leverage over the Shan, Karen, Karenni or Mon groups, and as Bangkok moves closer to Naypyidaw, EAOs along the Thai border increasingly feel neglected.

Thailand also wants Myanmar to press the United Wa State Army (UWSA) harder on cleaning up contamination from gold and rare-earth mining near the Thai border. Bangkok understands Myanmar’s limitations here: Myanmar soldiers cannot even enter Wa territory without being disarmed and escorted. Yet for public consumption, government statements keep framing the issue as a bilateral matter between Thailand and Myanmar, alongside other bilateral cooperation raised at the visit, such as the transfer of agricultural knowledge, something Myanmar badly needs.

Public attention has focused mostly on gold extraction some 25 kilometres from the Thai border in UWSA territory, but the Shan Human Rights Foundation reported that satellite imagery also showed rare-earth mining sites in Mong Yawn, located in southern Mong Hsat opposite Chiang Mai’s Mae Ai district.

The contamination has triggered protests in Bangkok, Chiang Mai and Chiang Rai demanding that both the Thai and Chinese governments act against Myanmar and the Wa.

Thai NGOs, on their part, have taken their case directly to the Chinese Embassy and Consulate in Thailand since the mining companies involved are Chinese. The logic is simple: if China is willing to pressure EAOs to play nice with Myanmar, Beijing can extend Thailand the same courtesy by pushing the UWSA and Chinese firms to clean up the toxic runoff before it reaches the Kok and Sai rivers on the Thai side.

No one expects the government to pursue full-throttle microphone diplomacy to bring in the Chinese, but there is no denying the environmental NGOs are barking up the right tree.

Thailand needs to think outside the box in dealing with the UWSA. Wariness toward its drug-trafficking pedigree is warranted, but Thailand should also recognise that the UWSA will not budge on border demarcation or water contamination without getting something in return. Like any non-state actor, recognition and legitimacy matter to it.

Bangkok’s Next Move

Myanmar has been in political turmoil since well before the coup Min Aung Hlaing led five years ago, which turned an already war-torn country upside down as street protests and fighting spread into newly contested areas populated by ethnic Burmans. Nearly all EAOs, together with the newly formed People’s Defence Force, made real gains on the ground during this period, rolling up town after town.

But the resistance was never able to translate its battlefield victories into meaningful political gains. Chinese intervention – framed as mediation at first but driven by concerns over border stability and cross-border trade – turned the tables, pressuring EAOs to hand back some of the territory they had won using the trade lifelines many of them depend on as leverage.

China’s role in this has been clear, however controversial.

Thailand, by contrast, has yet to spell out in real terms – and more to the point, the consequences and measures – what it is willing to do if Myanmar refuses to meet ASEAN, or Bangkok, halfway. Critics have argued that Bangkok’s red-carpet welcome for Min Aung Hlaing was unnecessary, given that his government was never prepared to make any concessions on anything to anybody.

It is against that backdrop that Thailand’s dual-track approach to Myanmar will be tested in the months ahead.

The views expressed are those of the authors and do not necessarily reflect those of STRAT.O.SPHERE CONSULTING PTE LTD. This article is published under Creative Commons Licence.

 

Thailand in damage-control mode after deadly attacks threaten to derail the peace process

Moving car bomb attack at the Khao Thanyong police station in Narathiwat.

Don Pathan
Prachatai English

Royal Thai Army Chief of Staff Gen Chaiyapruek Duangprapat, did not mince words. Visiting Narathiwat the day after six Barisan Revolusi Nasional Melayu Patani (BRN) combatants gunned down five Paramilitary Rangers at close range, he warned: “Those who provide hiding places, and any country that provides hiding places, should know that we will pursue them to the ends of the earth.” He told the perpetrators to watch their backs when they eat, sleep, or walk. “The time has come for you to become the hunted.”

The July 22 ambush, in which gunmen riding in the back of a pickup truck opened fire, also wounded six civilian bystanders, including a three-year-old girl and a ten-year-old boy. It came just 24 hours after a car bomb tore through the Khao Tanyong police station in Narathiwat’s Muang district; the driver jumped clear before it detonated. 

Footage of the Rangers being shot spread rapidly on social media, triggering both public outrage and renewed criticism of the armed forces’ enormous budget, which critics say has done little to change the course of the conflict.

Chaiyapruek, already known for his hard line on the Cambodia border dispute, stopped short of naming Malaysia as a possible haven for the gunmen. But given the scale of media attention, his remarks read as much as a soundbite for public consumption as a statement of policy.

For a military establishment more accustomed to being at the receiving end of guerrilla-style, hit-and-run tactics, the July 22 killings were a humiliation. 

“This was not your average hit-and-run incident. The insurgents took the fight to us and took out our troops,” said one Thai military intelligence officer who spoke on condition of anonymity. 

In response, the government paused high-level official talks and demanded that BRN explain the spike in violence just as the peace process appeared to be gaining momentum.

Long-time observers say the demand was less a genuine search for answers than a face-saving measure for a military caught off guard; whatever BRN says in their reply will almost be beside the point. Bangkok is buying time and managing optics while the public calls for revenge, even as talks at the technical level between BRN and Thai officials continue. BRN supporters say there is no need for the movement to “overreact or get bent out of shape” over the demands from the Thai side. 

Instead, a counter demand from BRN includes opening up the cultural space in Patani to accommodate Malay identity and language and scrapping the Southern Economic Corridor (SEC) project, in exchange for a temporary cessation of violence (TCOV) — the centrepiece of the current horse-trading. This message was also passed through the Chair of the Prime Minister’s advisory board, Wan Muhamad Noor Matha, during a recent meeting in Jakarta.

BRN has for years consistently signalled openness to a reduction in violence provided certain conditions are met, including international and local monitors on the ground. 

Complicating matters today, a BRN negotiation-team official said, is the fact that Malaysia’s current facilitator is on his way out, with a replacement, expected to be a retired general, yet to be named. For Bangkok, the transition came in handy as it provides a convenient excuse as to why a pause is needed. 

In response to the July 22 daring attack, the Army abruptly reversed its recent posture of security relaxation, invoking the Martial Law Act across Narathiwat and granting security forces the authority to search vehicles and homes linked to separatist elements without a warrant. 

A monkey wrench from within

If the Army’s response was aimed outward, the peace process had already been damaged from within even for the July 21 car bomb and the July 22 killing of the five Rangers. Three days before Prime Minister Anutin Charnvirakul’s two-day official visit to Malaysia on July 9-10, Defence Minister Lt Gen Adul Boonthamcharoen was quoted by Isra News questioning whether the government needed to talk to BRN at all. 

“The government has no business talking to the BRN,” Adul said, before appearing to contradict himself in the same breath: “And we will not elevate the status of the dialogue any more than necessary” — suggesting he is aware of the process but unhappy with it.

The timing could hardly have been worse. Anutin was due in Kuala Lumpur to meet his counterpart Anwar Ibrahim and discuss, among other things, conflict resolution in Patani. Adul’s comments were, by several accounts, humiliating for the prime minister, and indirectly gave BRN a measure of justification for the violence that followed. 

It remains unclear whether Adul’s scepticism was connected to a mystery caller who separately telephoned Isra News claiming to be a BRN commander in Narathiwat, offering to surrender more than 100 combatants in exchange for an Army withdrawal from the “area.” One veteran observer suspects the call was a ploy by the old guard of the Fourth Army Area, resentful at being replaced by commanders from the Second Army Area, and was meant to provoke their replacements — who, the observer said, kept their cool.

Adul’s own rebuttal of Chaiyapruek — noting that BRN combatants are also Thai nationals and that dialogue remains the best option — drew a harsh reaction on social media, forcing a teary-eyed defence minister to clarify he had been misunderstood. 

“Thai officials tend to contradict one another when it comes to the conflict in Patani. This is because the government doesn’t have a comprehensive strategy that unites all the key agencies and ministries,” said Artef Sohko, President of the political action group, The Patani.

Thailand’s domestic politics has long held the peace process hostage, and official talks — which began back in 2013 — have proceeded in fits and starts ever since. But observers agree the biggest spoiler has always been the military, many of whose generals believe that talking to the rebels unnecessarily legitimizes them. 

“It was the army who refused to accept that the conflict is political in nature and insisted all along on using military means to crush the insurgents,” Artef said. 

Artef and The Patani have often acted as the go-between for the BRN, Thai government agencies, Malaysia and members of the international community working on conflict resolution. His group was instrumental in getting the BRN to declare a unilateral ceasefire during the COVID-19 pandemic in response to the request from the UN Sec-Gen António Guterres to halt violence on the ground to give safe passage to health workers. Today, Artef is facing legal charges for promoting separatism. 

ISOC in hot water, left and right

Running parallel to the negotiating track is a long-running battle over the narrative. Two decades ago, when the current generation of separatist militants resurfaced, they were dismissed by officials as “sparrow bandits.” 

Even after BRN combatants made off with roughly 400 pieces of military weaponry in the January 2004 Narathiwat arms heist, officials for years continued to portray them as drug-crazed youths following a distorted interpretation of Islam. Today, as Adul’s comments suggest, the same scepticism persists even as the government keeps sending officials to have what it insists on calling “conversations,” rather than negotiations.

Overseeing much of this narrative battle is the Internal Security Operations Command (ISOC), nominally a civilian-chaired body under the Prime Minister’s Office but reliant in practice on the armed forces’ logistics, intelligence networks and personnel; in the far South, the ISOC officer and the RTA officer in the same district are often the same man wearing two hats. 

ISOC’s information operations have long targeted local activists and human rights defenders who press security agencies for accountability, and it denies wrongdoing. But on June 11, Thailand’s Court of Appeal ordered ISOC, the Office of the Prime Minister and the Army to pay a combined 210,000 baht to Senator Angkhana Neelapaijit and Anchana Heemmina, founder of the Duay Jai human rights organization, over online posts spreading false information about them. 

During recent debate over the 3.788-trillion-baht Fiscal Year 2027 budget, lawmaker Wan Muhamad Noor Matha called on the government to scrap ISOC as redundant, citing a failed assassination attempt on Narathiwat MP Kamonsak Leewamoh in which the weapon, personnel and vehicle involved reportedly belonged to ISOC — a charge that ISOC denies. Its campaigns, which began in the far South, have since expanded to target student-led reformist movements and, most recently, critics of the military’s Cambodia border policy.

Positive signs, fragile gains

For all the turbulence, the underlying negotiating architecture had, until recently, been moving in an encouraging direction under the National Intelligence Agency’s director, Thanut Suvarnananda. His team moved quickly to enlist an international NGO to facilitate discussions between Thai generals and their Indonesian and Philippine counterparts — officers experienced in the Aceh and Mindanao peace processes — while a second INGO has been facilitating talks between Thai officials and BRN negotiators, with Malaysian facilitators taking part. 

Thailand is separately weighing a BRN request to release some detainees as a goodwill gesture, a TOR for public consultation is being drafted, and the negotiating team plans to bring Thai civil society organizations to Malaysia to meet BRN leaders, with talk of allowing some to observe the official negotiations. 

The Army’s absence from the negotiating table has arguably made it easier for the two sides to reach agreements. But implementing any deal without the Army’s buy-in would be difficult. According to an informed source, the Army is considering opening a separate back channel through former Indonesian Vice President Jusuf Kalla, reflecting a long-standing desire among Thai security agencies to speak directly with BRN’s military leadership. International best practice, however, does not allow Thailand to pick and choose its interlocutors; BRN selects its own representatives, and Thailand will have to learn to work with that.

Whether that lesson sticks may depend less on the negotiating table than on what happens next in Narathiwat. With the Army bristling over its most humiliating loss in recent memory, the coming weeks will test whether Thailand’s civilian and military tracks can speak with one voice — or whether, as Artef put it, they will simply keep contradicting each other. 

Don Pathan is a Thailand-based security analyst focusing on conflict in Myanmar/Burma and insurgency in Thailand’s far south.

Deadly Attacks Delay Southern Thailand’s Peace Process

 A group of alleged attackers is captured on video before they opened fire and threw pipe bombs at soldiers at a security checkpoint in Narathiwat province, Thailand, on July 22. (Credit: ISOC)

Don Pathan
www.stratsea.com

Introduction

In what appeared to be a face-saving move following a recent pair of attacks by Barisan Revolusi Nasional Melayu Patani (BRN) combatants – a brazen car bombing and the shooting deaths of five Paramilitary Rangers – the Thai army decided to slam the brake on the peace process just when it was about to take off.

 

On 22 July 2026, six BRN combatants riding in the back of a pickup truck opened fire at close range, killing five Rangers and wounding six civilian bystanders, including a 3-year-old girl and a 10-year-old boy.

 

Just 24 hours earlier, a moving car bomb ripped through the Khao Thanyong police station in Narathiwat’s Muang district.

 

Gen Chaiyapruek Duangprapat, the Royal Thai Army’s chief of staff who visited the region afterwards, made a bold statement: “Those who provide hiding places, and any country that provides hiding places, should know that we will pursue them to the ends of the earth.” He was referring to elusive BRN combatants.

Moving car bomb, Khao Thanyong Police Station,  Narathiwat, Jul 21, 2026.

He told the perpetrators to watch their backs when they eat, sleep or walk, adding, “The time has come for you to become the hunted.” 

The Peace Talks

 

Until recently, talks aimed at resolving the conflict in southern Thailand had appeared to be moving in a more positive direction. The new negotiating team moved quickly, enlisting an international NGO to facilitate discussions between Thai generals and their Indonesian and Philippine counterparts—military officers who had worked on the Aceh and Mindanao peace processes.

 

A second international NGO facilitated discussions between Thai officials and BRN negotiators, this time with Malaysian facilitators taking part.

 

Separately, Thailand was considering BRN’s request to release some detainees as a goodwill gesture. A Terms of Reference (TOR) for public consultation is being drafted, with a TOR for a temporary cessation of violence in the pipeline. The Thai negotiating team also plans to bring a group of Thai civil society organisations (CSOs) to Malaysia to meet BRN leaders, and there is talk of allowing some CSOs to observe the official negotiations between the two sides.

 

Halting the Talks

 

In response to the humiliating attacks, the Thai government decided to pause high-level official talks and demanded that BRN explain the spike of violence just when the peace talks appeared to be moving in a positive direction.

 

Long–time observers said Thailand’s demand for an explanation was more of a face-saving measure for the Thai military, who was jolted at the attacks. “This was not your average hit-and-run tactic. The insurgents took the fight to us and took out our troops,” said one Thai military intelligence officer who spoke on condition of anonymity.

 

Affiliates of BRN said there is no need for the movement to “overreact or get bent out of shape” with Thailand’s demand. Furthermore, the discussions have not come to a complete stop, as BRN and Thai officials are still meeting at the technical level to nail down finer details about the framework for the peace process.

 

But since the demand is a face-saving move, whatever BRN says in the reply letter does not really matter. Thailand is buying time and going through a damage–control mode as the public is calling for revenge.

 

Complicating the matter, said a BRN official from the negotiation team, is the fact that a Malaysian facilitator is on his way out and a replacement has yet to be made. Malaysia is expected to appoint a retired army general to the post.

 

BRN has consistently said that reduction of violence is not a problem as long as certain conditions are met. This includes the participation of international experts to monitor the situation on the ground.

 

The current horse-trading is centred on what is called temporary cessation of violence (TCOV). At a recent meeting in Jakarta with Wan Muhammed Noor Matha, the chair of the advisory board for the prime minister, BRN called on Thailand to recognise and open up space for Patani identity and language as well as the cancellation of the Southern Economic Corridor (SEC) project in exchange for TCOV.

 

Aftermath

 

Footage of the five Rangers being shot at close range spread rapidly on social media. The attack triggered a wide range of reactions, from condemnation of the violence itself to criticism of the armed forces’ enormous budget, which critics say has done little to change the course of the conflict.

 

Chaiyapruek, known for his hardline stance on Cambodia, stopped short of naming Malaysia as a possible haven for the six gunmen. Given the scale of the media attention and public reaction, the tough-talking general’s comments read as much as a soundbite for public consumption rather than a policy statement.

 

His remarks drew a rebuttal from Defence Minister Lt Gen Adul Boonthamcharoen, who noted that BRN combatants are also Thai nationals and that dialogue remains the best option for resolving the conflict. Social media reacted harshly, forcing a teary-eyed Adul to clarify that he had been misunderstood; as a former soldier himself, he said he never took soldiers’ lives for granted.

 

Incidentally, it was Adul who threw a monkey wrench into the peace process. Three days before Prime Minister Anutin Charnvirakul’s two-day visit on 9 July to Malaysia – the designated mediator for the peace talks – Adul said the government was not obligated to “negotiate” with BRN and that Thailand had no business elevating the status of the “dialogue” with the group.

 

“Thai officials tend to contradict one another when it comes to the conflict and resolution in Patani. This is because the government does not have a comprehensive strategy that unites all the key agencies and ministries,” said Artef Sohko, president of The Patani.

 

Following the 22 July attack, the Thai Army abruptly pivoted from its recent path of security relaxation and escalated enforcement to the absolute maximum by invoking the Martial Law Act across Narathiwat Province. The move authorised them to search vehicles and homes believed to be connected to separatist elements without a warrant.

 

Controlling the Narrative

 

In the fight to control the narrative, one key component of Internal Security Operation Command’s (ISOC) information operations (IO) is its disinformation campaign targeting critics of the government and armed forces—local activists and human rights defenders who have urged the public to hold security agencies accountable for abuses.

 

ISOC has denied any wrongdoing, despite parliamentary scrutiny and a recent Thai court ruling ordering ISOC to compensate two human rights defenders for spreading misleading information about them.

 

Other forms of intimidation include legal charges against activists accused of promoting separatism. Members of The Patani, including its president, Artef, have been accused of promoting separatism through a mock referendum on the right to self-determination at a university event.

 

When BRN went into a unilateral ceasefire mode during the Covid-19 pandemic – to facilitate the dissemination of aid and mobility of public health – The Patani had urged the Thai army to reciprocate with a unilateral ceasefire of their own. The army refused, arguing that they have the mandate to hunt down insurgents.

 

Historically, the main peace spoiler has always been the Thai army. In a way, said Artef, the army is getting a taste of their own medicine. There were moments when they could have reduced the temperature of the situation but chose a hardline position instead. “It was the army who refused to accept that the conflict is political in nature and insisted all along on using military means to crush the insurgents,” said Artef.

 

Today, in response to the bold attack that was captured on camera, Thai generals are employing a temporary pause, likely as a means to allow the political situation to stabilise. However, due to inconsistent statements among them, further action is necessary to ensure that both military and civilian representatives at the negotiating table can collaborate effectively and align their efforts.

 

The views expressed are those of the authors and do not necessarily reflect those of STRAT.O.SPHERE CONSULTING PTE LTD. 

This article is published under Creative Commons Licence. Republications minimally require: 1) credit authors and their institutions, and; 2) credit to STRAT.O.SPHERE CONSULTING PTE LTD and include a link back to either our home page or the article’s URL.

• TAGS:
• Thailand

Author

Don Pathan